Λευκοπελαργός

Ciconia ciconia
Kalloni wetlands, birdwatching, White Stork
Λευκοπελαργός (Ciconia ciconia) - Πέτρος Τσακμάκης

Αναγνώριση

Μεγάλο πουλί με άσπρο φτέρωμα και μαύρες στην άκρη τους φτερούγες. Ράμφος και πόδια κόκκινα στα ενήλικα και μαύρα στα νεαρά πουλιά. Πετά με τα πόδια και το λαιμό τεντωμένα. Συχνά θα το δούμε να πετά με ακίνητες φτερούγες (να ανεμοπορεί όπως λέγεται) ψηλά στον ουρανό καθώς μετακινείται για να αναζητήσει την τροφή του.

Δεν έχει φωνή παρά κτυπά για λίγο το ράμφος του όταν ενοχλείται, ενώ πολύ γνωστοί είναι οι ήχοι από τα κροταλίσματα των ραμφών τους όταν τα πουλιά ζευγαρώνουν και βρίσκονται στη φωλιά.

Εξάπλωση - ενδιαίτημα

Εξαπλώνεται στην Κεντρική και Ανατολική Ευρώπη (και περιορισμένα στη ΒΔ Αφρική), απουσιάζοντας από μεγάλες περιοχές της Δυτικής Ευρώπης. Φτάνει κάθε Άνοιξη για να αναπαραχθεί, ενώ ξεχειμωνιάζει στη Αφρική. Επίσης εμφανίζεται και σε μεμονωμένες περιοχές της Κεντρικής Ασίας οι οποίες ξεχειμωνιάζουν στη Ινδική Χερσόνησο. Στην Αφρική (κάτω από τη Σαχάρα) παραμένει όλο το χρόνο. Πολλά πουλιά σε Πορτογαλία, Ισπανία, Γαλλία και άλλες δυτικοευρωπαικές χώρες ξεχειμωνιάζουν χωρίς να μεταναστεύσουν νότια. Στο παρελθόν έχει ξεχειμωνιάσει ο πελαργός του Πολυχνίτου (δύο φορές). 

Αποφεύγοντας να μεταναστεύσει πάνω από τη θάλασσα, περνά τη Μεσόγειο Θάλασσα από το Γιβραλτάρ και τον Βόσπορο, και έτσι χιλιάδες πουλιά παρατηρούνται εκεί καθημερινά από τα τέλη Αυγούστου κάθε χρόνο.

Ζει σε περιοχές όπου απουσιάζουν τα δάση και η κλειστή βλάστηση και μπορεί να βρει υγροτοπικές εκτάσεις και καλλιέργειες.

Στη Λέσβο φωλιάζει στα Παπιανά, Καλλονή, Δάφια, Αγία Παρασκευή και Πολυχνίτο και λίγο παλιότερα σε Ερεσό, Μανταμάδο και Ίππειος. Είναι μαζί μας από το Μάρτιο μέχρι τον Αύγουστο.

Ενδιαφέρουσες πληροφορίες

  • Τρέφεται κοντά στο νερό (έλη, χειμάρρους κ.ά.) αλλά πολύ συχνά και σε χερσαίες εκτάσεις περπατώντας και εντοπίζοντας τη λεία του πριν την χτυπήσει με το μεγάλο του ράμφος. Προτιμά αμφίβια και ερπετά, μεγάλα έντομα και ψάρια αλλά κάποιες φορές ψοφίμια. Σε άλλες χώρες συχνά παρατηρούνται να αναζητούν τροφή σε χωματερές. Συχνό θέαμα είναι πελαργοί να ακολουθούν μηχανήματα που οργώνουν ή θερίζουν χωράφια όπου μπορούν να τραφούν με επιτυχία.
  • Φωλιάζει σε κτήρια, στύλους, κ.ά. και εδώ στη Λέσβο στις καμινάδες από τα παλιά ελαιοτριβεία. Συχνά πολλά ζευγάρια φωλιάζουν μαζί σε μεγάλα δέντρα κ.ά. Γεννά 1-7 αυγά που κλωσούν και οι δύο γονείς για 33-34 μέρες και τα μικρά είναι σε θέση να αφήσουν τη φωλιά σε ηλικία άνω των δύο μηνών (58-64 ημέρες μετά). 
  • Ένας Λευκοπελαργός με ένα αφρικανικό μικρό δόρυ περασμένο στο λαιμό του (κάποιος πήγε να το κυνηγήσει και δεν τα κατάφερε) έφτασε το 1822 στη φωλιά του στην (σημερινή) Γερμανία και έτσι καταλάβαμε - αυτό καταγράφηκε άλλες 24 φορές σε διάφορες ευρωπαικές περιοχές- πως τα πουλιά που μεταναστεύουν πηγαίνουν στην Αφρική. Μέχρι τότε νομίζαμε πως πέφτουν σε χειμερία νάρκη κρυμμένα, μεταφορφώνονται ή μεταναστεύουν στο φεγγάρι και άλλα που σήμερα μας φαίνονται αστεία!
  • Στα μέσα του προηγούμενο αιώνα οι πληθυσμοί του υπέστησαν πολύ μεγάλης έκτασης μείωση που, ευτυχώς, ανασχέθηκε από το '80 και μετά. 
  • Δυστυχώς, χιλιάδες Λευκοπελαργοί εξακολουθούν να θανατώνονται (κυνήγι) στο Λίβανο και τη Συρία κάθε φθινόπωρο, καθώς διέρχονται μεταναστεύοντας.
  • Ωριμάζει και μπορεί να φωλιάσει σε ηλικία συνήθως 4 ετών.
  • Ο μεγαλύτερος σε ηλικία Λευκοπελαργός έφτασε τα 33 χρόνια!
  • Ο Λευκοπελαργός είναι συγγενικό είδος του Μαυροπελαργού και το νησί της Λέσβου είναι το μοναδικό στην Μεσόγειο όπου και τα δύο αυτά είδη αναπαράγονται.

Στην ίδια οικογένεια

Μαυροπελαργός - Ciconia nigra | Hans Glader

Μαυροπελαργός

Ο Μαυροπελαργός είναι ένα εντυπωσιακό πουλί με μεταλλικές πρασινωπές αποχρώσεις στα μαύρα του φτερά. 

Διαβάστε περισσότερα